Početna > Dogodilo se na dan > 17. Novembar

Dogodilo se na današnji dan 17. Novembar

17. Studeni / 17.11.

Stigli smo do 17. novembra, dana koji u srcu Banata odjekuje koracima oslobodilaca iz 1918. godine, dok svetska istorija ovaj datum boji prkosom mladosti i borbom za znanje i slobodu.

📅 Dogodilo se na današnji dan

  • 1869. - Svečano otvoren Suecki kanal: Povezivanjem Sredozemnog i Crvenog mora skraćen je put ka Istoku, što je zauvek promenilo svetsku trgovinu i geopolitiku, direktno utičući na značaj Balkana kao tranzitne rute. Dalje →
  • 1918. - Oslobođenje Zrenjanina (tadašnjeg Velikog Bečkereka): Prva armija srpske vojske, pod komandom brigadira Dragutina Ristića, pobedonosno je ušla u grad. Ovaj događaj je bio presudan za sudbinu Banata, a u čast oslobodioca grad je kasnije nosio ime Petrovgrad, pre nego što je dobio današnji naziv po narodnom heroju Žarku Zrenjaninu. Dalje →
  • 1939. - Nacisti zatvorili češke univerzitete: Nakon studentskih demonstracija u Pragu protiv okupacije, nacisti su pogubili devet lidera i poslali preko 1.200 studenata u koncentracione logore. Ovaj tragični događaj postao je simbol otpora mladih širom sveta, uključujući i naše studente koji su decenijama kasnije bili predvodnici društvenih promena. Dalje →
  • 1973. - Ustanak na Atinskoj politehnici: Grčki studenti su podigli pobunu protiv vojne hunte ("Crnih pukovnika"). Iako je ustanak krvavo ugušen, on je označio početak kraja diktature u Grčkoj, zemlji sa kojom Srbija neguje tradicionalno bratske odnose. Dalje →
  • 1989. - Početak "Plišane revolucije": Studentski protesti u Pragu protiv komunističkog režima prerasli su u masovni pokret koji je mirnim putem srušio vlast. Ove promene su sa velikom pažnjom praćene u tadašnjoj Jugoslaviji, koja je i sama prolazila kroz turbulentne godine. Dalje →

🎂 Rođeni na današnji dan

  • 1942. - Martin Skorseze: Jedan od najvećih filmskih režisera svih vremena, autor "Taksiste" i "Dobrih momaka". Njegov maestralni vizuelni stil i duboka psihologizacija likova neiscrpna su inspiracija za studente FDU u Beogradu. Dalje →
  • 1944. - Deni Devito: Harizmatični američki glumac i režiser, čije su komedije i specifična pojava decenijama uveseljavale publiku u našim bioskopima i na malim ekranima. Dalje →
  • 1945. - Roland Jofe (pomen): Režiser filmova "Polja smrti" i "Misija", čija su remek-dela o ljudskom stradanju i veri ostavila dubok trag kod naše kulturne elite. Dalje →
  • Sofi Marso 1966. - Sofi Marso: Francuska glumica koja je svetsku slavu stekla ulogom u filmu "Hrabro srce". Njena lepota i talenat učinili su je jednom od najprepoznatljivijih lica evropske kinematografije kod nas. Dalje →
  • 1986. - Nani: Portugalski fudbaler, zvezda Mančester Junajteda, čije su akrobacije na terenu uvek pratili ljubitelji fudbala u Srbiji, ceneći njegovu brzinu i veštinu. Dalje →

🕯️ Umrli na današnji dan

  • 1558. - Marija I Tjudor (Krvava Marija): Engleska kraljica čija je vladavina obeležena verskim progonima, simbol mračnijih strana evropske istorije koja nam služi kao opomena. Dalje →
  • Ogist Roden 1917. - Ogist Roden: Iako smo ga pominjali kao slavljenika, na današnji dan se svet oprostio od genija skulpture. Njegova smrt u jeku Prvog svetskog rata bila je veliki gubitak za evropsku umetnost, a njegovi tragovi se i danas osećaju u beogradskim parkovima kroz dela inspirisana njegovim stilom. Dalje →
  • 1959. - Heitor Vilja-Lobos: Čuveni brazilski kompozitor koji je spojio klasičnu muziku sa narodnim ritmovima Brazila. Njegova dela su često na repertoaru naših muzičkih škola i orkestara. Dalje →
  • 2006. - Ferenc Puškaš: Mađarski fudbalski velemajstor i jedan od najboljih strelaca svih vremena. Njegova smrt bila je gubitak za ceo region, jer je Puškaš bio simbol zlatnog doba fudbala koje smo delili sa susedima. Dalje →
  • 2023. - Sećanje na vitezove obrazovanja: Na Međunarodni dan studenata, palimo sveće za sve mlade ljude koji su kroz istoriju Balkana žrtvovali svoje živote za slobodu mišljenja i bolju budućnost. Dalje →

🎉 Praznici na današnji dan

  • Svet - Međunarodni dan studenata: Dan solidarnosti i sećanja na studentske borbe širom sveta, koji u našoj zemlji tradicionalno obeležavaju studentski parlamenti kroz tribine i akcije. Dalje →
  • Zrenjanin (Srbija) - Praznik grada: Svečano obeležavanje oslobođenja 1918. godine, uz polaganje venaca na spomenik kralju Petru I i brigadiru Ristiću. Dalje →
  • Svet - Svetski dan prevremeno rođene dece: Dan podizanja svesti o izazovima sa kojima se suočavaju najmanji borci i njihovi roditelji, uz osvetljavanje naših zgrada u ljubičasto. Dalje →
  • Srbija (neformalno) - Dan banatskih oslobodilaca: Sećanje na herojski marš srpske vojske kroz vojvođansku ravnicu. Dalje →

☦️ Pravoslavni praznici na današnji dan

  • Prepodobni Joanikije Veliki: Svetitelj koji je proveo 70 godina u pustinji, poznat po velikim podvizima i daru proricanja. U srpskom narodu se poštuje kao uzor duhovne snage i monaške tišine. Dalje →
  • Sveti mučenik Nikandar i Ermej: Hrišćani koji su u 1. veku stradali zbog širenja vere, simbol nepokolebljivosti i svedočanstva istine na ovim prostorima. Dalje →
  • Sveti novomučenik Jovan: Nastavak molitvenog sećanja na žrtve vere iz novije istorije, podsećajući na važnost mira i praštanja. Dalje →
  • Sveti prepodobni mučenik Lazar: Podsećanje na svetitelja čija svetlost duha inspiriše vernike pred nastupajuće postove. Dalje →
  • Sveti novomučenik Ignjatije: Sećanje na stradalnika koji je svojom krvlju posvedočio hrišćansku istinu na Balkanu. Dalje →

⛪ Katolički praznici na današnji dan

  • Sveta Elizabeta Ugarska: Zaštitnica siromašnih i bolesnih. Bila je kraljevska kći koja se odrekla bogatstva da bi služila narodu, a njen kult je izuzetno jak u katoličkim zajednicama u Vojvodini, gde je simbol milosrđa i nesebičnosti. Dalje →
  • Sveti Grgur Čudotvorac: Biskup poznat po svojoj mudrosti i snazi vere kojom je preobraćao mnoge narode, uzor crkvenog pastira. Dalje →
  • Sveti Anijan: Biskup koji je molitvom spasao grad Orleans od Atile Biča Božijeg, simbol nade u bezizlaznim situacijama. Dalje →
  • Sveti Floribert (pomen): Opat koji je radio na prosvećivanju i obrazovanju, preteča hrišćanske brige o znanju. Dalje →

✨ Misao dana

Borba za prava je stalna i neophodna.

Anonimni autor

Kategorije

🔬 Zanimljivosti

ZAKLJUČAK DANA

Pošto je danas dan posvećen prevremeno rođenoj deci, vredi pomenuti fiziku površinskog napona ($surface \ tension$) u plućima. U malim mehurićima (alveolama) postoji tečnost koja teži da ih skupi. Kod prevremeno rođene dece često nedostaje surfaktant, supstanca koja smanjuje površinski napon. Prema Laplasovom zakonu, pritisak ($P$) potreban da bi alveola ostala otvorena zavisi od površinskog napona ($\gamma$) i radijusa ($r$):

$$ P = \frac{2\gamma}{r} $$


Bez dovoljno surfaktanta, površinski napon $\gamma$ je visok, što otežava disanje. Moderna neonatologija u Srbiji koristi ovaj matematički model kako bi putem veštačkog surfaktanta spasila hiljade malih života.

Upotreba kolačića (eng. Cookies). Ovaj sajt koristi kolačiće u cilju analize saobraćaja i poboljšanja korisničkog iskustva. Daljim korišćenjem sajta izjavljujete da se slažete sa upotrebom kolačića.

Razumem