Na današnji dan - 12. Novembar | Događaji, rođenja i istorija

📅 Dogodilo se na današnji dan

1918. - Proglašena Republika Austrija: Dan nakon potpisivanja primirja u Prvom svetskom ratu, Austrija je prestala da bude carevina. Pad Habzburške monarhije bio je ključan događaj koji je otvorio put ka stvaranju Kraljevine SHS, o čemu su naši političari tog vremena decenijama sanjali. Dalje →
1920. - Potpisan Rapalski ugovor: Kraljevina SHS i Italija su u mestu Rapalo rešile pitanje granica na Jadranu. Iako je Italija dobila Zadar, Istru i nekoliko ostrva, ovaj ugovor je privremeno smirio tenzije na zapadnim granicama naše tadašnje države. Dalje →
1927. - Lav Trocki izbačen iz Komunističke partije: NJegov poraz u borbi protiv Staljina trajno je promenio kurs SSSR-a, što će decenijama kasnije imati duboke refleksije na ideološke podele i unutar jugoslovenskog komunističkog pokreta. Dalje →
1944. - Potopljen "Tirpic" (Tirpitz): Britanski bombarderi su u norveškim vodama uništili najveći nemački bojni brod, "blizanca" čuvenog Bizmarka. Vest o padu "Severne zveri" odjeknula je i među partizanskim odredima u Jugoslaviji kao znak skorog kraja Trećeg rajha. Dalje →
1990. - Prvi veb-sajt na svetu: Tim Berners-Li je objavio prvi formalni predlog za World Wide Web. Danas, dok u Srbiji koristimo internet za sve, od plaćanja računa do učenja, 12. novembar stoji kao rođendan digitalne civilizacije kakvu poznajemo. Dalje →

1840. - Ogist Roden: Slavni francuski vajar, otac modernog skulpturalnog izraza. NJegov "Mislilac" i "Poljubac" inspirisali su brojne naše vajare, uključujući i velikog Ivana Meštrovića, koji je sa Rodenom bio u bliskom kontaktu. Dalje →
1859. - Paja Jovanović: Jedan od najvećih srpskih slikara i najznačajniji predstavnik akademskog realizma. NJegova platna poput "Seobe Srba", "Krunisanja cara Dušana" i "Borbe petlova" postala su vizuelni identitet naše istorije i ponos Narodnog muzeja u Beogradu. Dalje →
1929. - Grejs Keli: Holivudska diva koja je postala princeza od Monaka. NJena elegancija i tragična sudbina uvek su bile tema brojnih feljtona u našoj štampi, čuvajući mit o "filmskoj bajci" koja se ostvarila. Dalje →
1945. - Nil Jang: Kanadski muzičar i rok legenda. NJegov uticaj na "grandž" scenu i angažovani tekstovi bili su obavezna lektira za sve ljubitelje gitarskog zvuka u Srbiji tokom sedamdesetih i osamdesetih. Dalje →
1980. - Rajan Gosling: Kanadski glumac koji je osvojio srca publike širom sveta, pa i u Srbiji, ulogama u filmovima poput "Beležnice" i "La La Land-a", postajući simbol savremenog holivudskog šarma. Dalje →

1916. - Persival Lovel (pomen): Astronom koji je predvideo postojanje Plutona i verovao u kanale na Marsu. NJegove vizije o vanzemaljskom životu bile su tema prvih naučnofantastičnih debata u beogradskim salonima s početka 20. veka. Dalje →
1955. - Albreht Penk (pomen): Nemački geograf čija su istraživanja Alpa i Balkana bila osnov za moderne udžbenike geografije na našim univerzitetima. Dalje →
1989. - Dolores Ibaruri (La Pasionaria): Legendarna španska revolucionarka čiji je usklik "No pasaran!" postao simbol otpora fašizmu. Mnogi naši "španski borci" borili su se rame uz rame sa njom, prenoseći njen duh u oslobodilačku borbu Jugoslavije. Dalje →
2018. - Sten Li (pomen): Otac Marvelovog univerzuma (Spajdermen, Iks-men, Ajron Men). NJegov odlazak potresao je milione fanova stripa u Srbiji koji su odrasli uz njegove superheroje. Dalje →
2023. - Sećanje na vitezove umetnosti: Na rođendan Paje Jovanovića, palimo sveće za sve naše slikare koji su bojama sačuvali duh naroda u najtežim vremenima. Dalje →

Srbija (neformalno) - Pajin dan: Povod za obilazak Legata Paje Jovanovića u Beogradu i uživanje u portretima koji su definisali građansku Srbiju. Dalje →
Svet - Svetski dan borbe protiv upale pluća ($Pneumonia$): Dan posvećen podizanju svesti o ovoj bolesti, što podržavaju naše zdravstvene organizacije kroz preventivne akcije. Dalje →
Azerbejdžan - Dan Ustava: Nacionalni praznik kojim se slavi usvajanje prvog ustava nezavisne republike 1995. godine. Dalje →
Svet - Dan "Tirpicovog" potonuća: Istorijski pomen u mornaričkim krugovima, podsećanje na kraj ere velikih bojnih brodova. Dalje →

Sveti kralj Milutin: Jedan od najmoćnijih srpskih vladara iz loze Nemanjića. Za 40 godina vladavine podigao je 40 crkava i manastira, uključujući Gračanicu i Bogoslovicu Ljevišku. NJegove mošti se danas čuvaju u Sofiji, u crkvi Svete Nedelje, i izvor su velikog poštovanja i hodočašća naših vernika. Dalje →
Sveti prepodobni Teoktist (kralj Dragutin): Brat kralja Milutina koji se u starosti zamonašio. NJegov život u pokajanju i molitvi uzor je smirenja u srpskoj duhovnoj istoriji. Dalje →
Prepodobna mati Jelena (Anžujska): Majka Milutina i Dragutina, velika ktitorka i svetiteljka koja je svojim radom na prosvećivanju žena ostavila neizbrisiv trag na Balkanu. Dalje →
Sveti novomučenik Jovan: Nastavak sećanja na žrtve vere iz novije istorije, podsećajući na važnost duhovne budnosti. Dalje →
Sveti novomučenik Ignjatije: Podsećanje na stradalnika koji je svojom krvlju posvedočio hrišćansku istinu na Balkanu. Dalje →

Sveti Josafat: Biskup i mučenik koji je radio na jedinstvu hrišćana, posebno među grkokatolicima. Simbol je ekumenskog dijaloga i tragične žrtve u borbi za crkveno zajedništvo. Dalje →
Sveti Emilijan (Emilio): Podvežnik iz Španije iz 6. veka, poznat po iscelsiteljskim moćima i brizi o siromašnima, zaštitnik poljoprivrednika u nekim delovima Evrope. Dalje →
Sveti Livin: Biskup i misionar koji je stradao kao mučenik u 7. veku šireći hrišćanstvo, primer hrabrosti i predanosti. Dalje →
Sveti Kunibert: Biskup iz Kelna koji je bio savetnik kraljeva i veliki graditelj crkava, simbol crkvene mudrosti. Dalje →