Na današnji dan - 15. Oktobar | Događaji, rođenja i istorija

📅 Dogodilo se na današnji dan

1815. - Napoleon stigao na Svetu Jelenu: Nakon poraza kod Vaterloa, svrgnuti francuski car započeo je svoje izgnanstvo na udaljenom ostrvu u Atlantiku. Njegov pad označio je kraj jedne ere koja je duboko potresla i srpske krajeve kroz Napoleonove ratove i stvaranje Ilirskih provincija. Dalje →
1917. - Pogubljena Mata Hari: Čuvena holandska plesačica i navodna nemačka špijunka streljana je u blizini Pariza tokom Prvog svetskog rata. Njena sudbina postala je simbol fatalne žene i misterije špijunaže, inspirišući brojne romane i filmove koji su bili veoma popularni u Jugoslaviji. Dalje →
1946. - Samoubistvo Hermana Geringa: Samo nekoliko sati pre planiranog pogubljenja nakon Nirnberškog procesa, osnivač Gestapoa i komandant Luftvafea popio je kapsulu cijanida. Njegova smrt bila je poslednji čin u slomu nacističke vrhuške koja je nanela ogromna stradanja našem narodu. Dalje →
1989. - Nezavisnost Južne Afrike: Prvi put nakon decenija aparthejda, održani su masovni protesti u Johanesburgu koji su nagovestili kraj rasne segregacije, proces koji je Jugoslavija, kao lider Nesvrstanih, snažno podržavala. Dalje →
1990. - Mihail Gorbačov dobio Nobelovu nagradu za mir: Lider SSSR-a nagrađen je za svoju ulogu u okončanju Hladnog rata i "perestrojku". Ovi događaji su imali direktan uticaj na ubrzanje političkih promena i u tadašnjoj SFRJ. Dalje →

1844. - Fridrih Niče: Nemački filozof čije su ideje o "nadčoveku" i kritika tradicionalnog morala duboko uticale na modernu misao, književnost i umetnost, uključujući i generacije srpskih intelektualaca s početka 20. veka. Dalje →
1920. - Mario Puzo: Američki pisac, autor kultnog romana "Kum". Njegova saga o porodici Korleone i filmska adaptacija Frensisa Forda Kopole postali su apsolutni kult u Srbiji, definišući način na koji razumemo moć, čast i porodicu. Dalje →
1929. - Milorad Pavić: Srpski pisac, akademik i autor čuvenog "Hazarskog rečnika". Njegova nelinearna proza i svetska slava učinili su ga jednim od najvažnijih ambasadora srpske kulture u svetu. Dalje →
1975. - Deniz Ričards: Američka glumica i bivša "Bondova devojka", čija je popularnost krajem devedesetih godina bila na vrhuncu i u našim medijima. Dalje →
1988. - Mesut Ozil: Nemački fudbalski as turskog porekla, majstor asistencije čije su partije u Real Madridu i Arsenalu sa uživanjem pratili ljubitelji fudbala širom Balkana. Dalje →

1917. - Mata Hari (pomen): Podsećanje na kraj legendarne plesačice koja je postala mit moderne istorije. Dalje →
1964. - Koli Jang (pomen): Britanski režiser prvih filmova o Džejmsu Bondu, koji je postavio standarde za najdugovečniji filmski serijal u našim bioskopima. Dalje →
1989. - Danilo Kiš: Jedan od najvećih srpskih i jugoslovenskih pisaca 20. veka, autor "Grobnice za Borisa Davidoviča". Njegov odlazak bio je nenadoknadiv gubitak za evropsku književnost, a njegovo delo ostaje stub moderne misli kod nas. Dalje →
2012. - Norodom Sihanuk: Kralj Kambodže i jedan od osnivača Pokreta nesvrstanih. Bio je veliki prijatelj Jugoslavije i često je boravio u poseti predsedniku Titu na Brionima. Dalje →
2023. - Sećanje na vitezove čiste svesti: Na rođendan Ničea, odajemo počast svim misliocima koji su nas izazvali da preispitamo sopstvene granice i vrednosti. Dalje →

Svet - Svetski dan čistih ruku: Globalna inicijativa za pranje ruku sapunom kao najefikasniji način prevencije bolesti, što se u Srbiji redovno obeležava u vrtićima i školama. Dalje →
Svet - Međunarodni dan žena na selu: Dan posvećen važnosti žena u poljoprivredi i ruralnom razvoju, teme koja je od izuzetnog značaja za stabilnost srpskog sela. Dalje →
Srbija (neformalno) - Pavićev dan: Povod da se ponovo otvore stranice "Hazarskog rečnika" i uživa u magičnom realizmu jednog od naših najvećih majstora reči. Dalje →
Šri Lanka - Nacionalni dan: Proslava kulture i tradicije ove egzotične ostrvske države. Dalje →

Sveti sveštenomučenik Kiprijan i Sveta mučenica Justina: Kiprijan je bio čuveni mag koji se, videvši moć krsta kojom se Justina branila od njegovih čini, pokajao i primio hrišćanstvo. Oboje su postradali za veru u Nikomidiji. U srpskom narodu se ovi svetitelji mole za zaštitu od vradžbina i nečistih sila. Dalje →
Sveti prepodobni Kasijan: Podsećanje na podvižnika čiji život inspiriše na skromnost i postojanost u molitvi. Dalje →
Sveti mučenici makedonski: Nastavak molitvenog sećanja na stradalnike sa juga Balkana. Dalje →
Sveti novomučenik Jovan: Podsećanje na žrtve vere iz novije istorije. Dalje →
Sveti Andrej Jurodivi: Svetitelj koji je živeo u 10. veku i koji je, prema predanju, upravo na današnji dan (po starom kalendaru) video Bogorodicu kako širi svoj pokrov iznad naroda (praznik Pokrova koji smo slavili juče). Dalje →

Sveta Terezija Avilska: Jedna od najvećih mističarki hrišćanstva, reformatorka karmelićanskog reda i prva žena proglašena za "naučiteljicu crkve". Njena dela poput "Unutrašnjeg dvorca" su klasici duhovne literature koji se čitaju i u našim katoličkim zajednicama. Dalje →
Sveti Tekla iz Kicigena: Opatija iz 8. veka koja je radila na hristijanizaciji Nemačke, simbol ženskog doprinosa obrazovanju u srednjem veku. Dalje →
Sveti Sever: Biskup iz 5. veka koji je štitio svoj narod tokom upada varvarskih plemena. Dalje →
Sveti Leonard iz Limogesa (pomen): Zaštitnik zatvorenika i porodilja, čiji se kult vekovima širio širom Evrope. Dalje →