Na današnji dan 1915. godine, nemačka podmornica U-20 torpedovala je britanski prekookeanski brod Lusitanija u blizini obale Irske. Brod je potonuo za svega 18 minuta, što je izazvalo smrt skoro 1.200 ljudi i dramatično promenilo tok Prvog svetskog rata, okrećući javno mnjenje SAD-a protiv Nemačke. Iz inženjerskog ugla, brzina kojom je brod od 240 metara nestao pod vodom bila je šokantna i postala je predmet dugogodišnjih naučnih istraživanja o stabilitetu plovila.
Naučna osnova tragedije Lusitanije leži u narušavanju metacentarske visine i prodoru vode koji je uzrokovao asimetrično plavljenje, što je dovelo do fatalnog nagiba (listanja) broda.
Glavna formula (Statički stabilitet broda):
$$ GZ = GM \cdot \sin(\theta) $$
U ovoj jednačini, $GZ$ je krak poluge ispravljanja (mera stabilnosti), $GM$ je metacentarska visina (rastojanje između težišta broda $G$ i metacentra $M$), a $\theta$ (teta) je ugao nagiba. Kod Lusitanije, nakon drugog unutrašnjeg praska (verovatno eksplozije ugljene prašine ili pare), voda je prodirala samo s jedne strane, drastično smanjujući $GM$ i čineći brod nestabilnim pre nego što je stigao da se potpuno napuni vodom.
Tragedija iz 1915. godine dovela je do strožih propisa u pomorskom inženjerstvu, slično kao i nakon potonuća Titanika. Naučnici su počeli da dizajniraju brodove sa boljim sistemom poprečnih pregrada koje sprečavaju asimetrično plavljenje. Lusitanija ostaje podsetnik na to kako se u ekstremnim uslovima rata zakoni fizike i hidrodinamike prepliću sa ljudskom sudbinom, pretvarajući inženjersko čudo u tragični istorijski miljokaz.
